พระเครื่อง
Home บทความ บทความพระพุทธศาสนา การใช้พัดยศ
ค้นหาข่าว/บทความ:
  
ค้นหาพระเครื่อง/วัตถุมงคล:


การใช้พัดยศ PDF พิมพ์ อีเมล

การใช้พัดยศ

         ใกล้ถึงวันที่ 5 ธันวาคม 2553 วโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของทุกปี ในโอกาสนี้ พระเถรานุเถระที่ทำคุณประโยชน์แก่ชาติและพระ พุทธศาสนา ที่ได้รับพระราชทานเลื่อนและตั้งสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะ จะได้เข้าเฝ้าฯ รับสัญญาบัตรพัดยศ

         ทั้งนี้ พัดยศ หมายถึง ตาลปัตรหรือพัด ที่พระมหากษัตริย์พระราชทานแก่พระสงฆ์พร้อมกับการพระราชทานสมณศักดิ์ เพื่อเป็นสิ่งบอกชั้นยศที่ได้รับพระราชทาน เป็นสัญลักษณ์แห่งการประกาศเกียรติคุณ เป็นขวัญและกำลังใจแก่พระสงฆ์ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบ และเป็นงานประณีตศิลป์ที่บรรพบุรุษของไทยได้สร้างสรรค์ผลงานไว้เป็นมรดกให้ ชนรุ่นหลังได้ชื่นชมความงามอันวิจิตรบรรจง

        ส่วนคำว่า 'พัดรอง' หมายถึง พัดที่ทำขึ้นเป็นที่ระลึกในงานพิธีต่างๆ รวมถึงงานพระราชพิธี งานรัฐพิธี หรืองานทำบุญทั่วๆ ไปของราษฎร ก็รวมเรียกว่าพัดรองเช่นกัน พระสงฆ์ผู้จะใช้พัดยศได้ก็เฉพาะแต่พระสงฆ์สมณศักดิ์ พระครูฐานานุกรม และพระเปรียญซึ่งได้รับพระราชทานพัดยศตามสมณศักดิ์นั้นๆ และต้องใช้ให้ถูกต้องตามงานที่ได้รับนิมนต์ดังนี้

         1.การสวดมนต์และ สดับปกรณ์ ในงานพระราชพิธี พระราชกุศล และ รัฐพิธี ทุกงานไม่ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระบรมราชินีนาถจะเสด็จในงานนั้นหรือไม่ก็ตาม ต้องใช้พัดยศโดยตลอด

         2.การถวายเทศน์ ในงานพระราชพิธี พระราชกุศล และรัฐพิธี ผู้ถวายเทศน์ใช้ทั้งพัดยศและพัดรอง พัดรองใช้เมื่อเวลาถวายศีลบนธรรมาสน์อย่างเดียว

         3.ในงานพิธีสามัญ ถ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินไปในงานนั้น ต้องใช้พัดยศ เช่น งานพิธีวางศิลาฤกษ์ เปิดตึกอาคาร เปิดสะพาน ยกช่อฟ้า เททอง การบำเพ็ญกุศลของพระบรมวงศานุวงศ์ เป็นต้น

         4.ในการรับกฐิน สำหรับพระอารามหลวงทุกวัด ไม่ว่าเป็นกฐินหลวง เสด็จพระราชดำเนิน หรือกฐินพระราชทาน และพระกฐินต้นเสด็จถวายยังวัดราษฎร์ ต้องใช้พัดยศ

         5.การสวดชัยมงคลคาถา รับเสด็จในการเสด็จพระราชดำเนินต่างจังหวัด หรือลงรับเสด็จเมื่อทรงเยี่ยมวัด ต้องใช้พัดยศ

         6.งานทรงบำเพ็ญพระราชกุศล พระราชทานแก่พระศพพระราชวงศ์ หรือข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ หรืองานพิธีสามัญอื่นที่เสด็จพระราชดำเนินไปในงานนั้น ถ้าเจ้าภาพของงานทำพัดรองถวายพระเป็นที่ระลึกด้วย ก็ใช้พัดรองที่ถวายนั้น "ยถา สพฺพี" แต่พอถึงเวลาถวายอดิเรก ต้องเปลี่ยนมาใช้พัดยศแทนตลอดไปจนจบ

         7.พระสงฆ์ที่ได้รับนิมนต์ไปในงานพิธีหลวง หรืองานพิธีสามัญที่เสด็จพระราชดำเนินดังกล่าวแล้ว ถ้ามิใช่พระสงฆ์สมณศักดิ์ หรือเป็นเปรียญ เมื่อไม่มีพัดยศจะใช้ ให้ใช้พัดรองแทนได้

         8.ในการรับเสด็จ ถ้าท่านผู้เสด็จมิใช่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถแล้ว ก็ไม่ใช้พัดยศ เช่น ในการเสด็จของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือพระราชวงศ์ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานองคมนตรี หรือองคมนตรี เว้นแต่ท่านจะเสด็จในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

คอลัมน์ ศาลาวัด