พระพิจิตรผงดำ สมเด็จพระสังฆราช (แพ) วัดสุทัศน์ พิมพ์

พระพิจิตรผงดำ สมเด็จพระสังฆราช (แพ) วัดสุทัศน์

สวัสดีครับ ท่านผู้อ่านที่รักทุกท่าน ถ้าเรากล่าวถึง สมเด็จพระสังฆราช(แพ ติสสเทวมหาเถร) เราก็มักจะนึกถึงพระกริ่งพระชัยวัฒน์ที่ท่านทรงสร้างขึ้น และเป็นที่นิยมของผู้ที่สะสมเล่นหาพระกริ่งเป็นอย่างมาก และในปัจจุบันก็หาได้ยากมาก เนื่องจากจำนวนการสร้างน้อยมากเช่นกัน สนนราคาจึงสูงมากทุกรุ่นที่ท่านทรงสร้างไว้ แต่ก็มีพระเนื้อผงที่ท่านทรงสร้างไว้อีกเช่นกันครับ แต่ไม่ค่อยมีใครพูดถึงกันนัก และปัจจุบันก็หาชมได้ยากครับ

พระพิจิตรผงดำสำหรับ ประวัติของสมเด็จพระสังฆราช (แพ) นั้น กล่าวโดยคร่าวๆ ได้ดังนี้ สมเด็จพระสังฆราช (แพ) พระนามเดิมว่า "แพ" ประสูติเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ.2399 โยมบิดาชื่อ นุตร์ โยมมารดาชื่อ อ้น เป็นชาวสวนบางลำพูล่าง เมื่อชนมายุได้ 7 ขวบ ได้ศึกษาอักษรสมัยอยู่ที่วัดทองนพคุณ พอชนมายุได้ 13 ปี บิดาจึงพาไปถวายเป็นศิษย์ สมเด็จพระวันรัต (สมบูรณ์) เมื่อท่านยังเป็นพระธรรมวโรดม อยู่ที่วัดราชบูรณะท่านจึงได้บรรพชาเป็นสามเณร เมื่อปี พ.ศ.2411 แล้วกลับไปเล่าเรียน อยู่ที่วัดทองนพคุณตามเดิม

ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.2419 สมเด็จพระวันรัต (สมบูรณ์) อาพาธ จึงมิได้อุปสมบท สมเด็จพระวันรัต (สมบูรณ์) ท่านแนะนำให้ไปอยู่เป็นศิษย์สมเด็จพระวันรัต (แดง) แต่เมื่อยังเป็นพระเทพกวี พอถึงปี พ.ศ.2422 จึงได้อุปสมบทที่วัดเศวตฉัตร ซึ่งอยู่ใกล้บ้านเดิม โดยมีสมเด็จพระวันรัต (แดง) เป็นพระอุปัชฌาย์ แล้วขึ้นมาอยู่กับสมเด็จพระวันรัต (แดง) ที่วัดสุทัศน์ จากนั้นก็ได้ศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมกับสมเด็จพระวันรัต (แดง) และได้เลื่อนสมณศักดิ์ โดยลำดับ

เมื่อสมเด็จพระสังฆราชเจ้า วัดราชบพิธฯ สิ้นพระชนม์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาท่านขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช ดำรงตำแหน่งสกลสังฆปรินายก ปธานาธิบดีสงฆมณฑล ทั่วพระราชอาณาจักร เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ.2481 สมเด็จพระสังฆราช (แพ) สิ้นพระชนม์ลงเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ.2487 สิริพระชนมายุ 89 โดยมีพรรษา 66 ทรงดำรงตำแหน่งสกลสังฆปรินายกได้ 7 พรรษา

สำหรับตำราการสร้างพระกริ่งและพระชัยวัฒน์นั้น ตำราเดิมเป็นของสมเด็จพระวันรัต วัดป่าแก้ว พระอาจารย์ของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่งได้ตกทอดมาอยู่ที่สมเด็จพระยาปรมานุชิต วัดพระเชตุพนฯ พระพุฒาจารย์ (มา) วัดจักรวรรดิฯ รับต่อมาและตกทอดมาถึงสมเด็จพระสังฆราช (แพ) เมื่อครั้งยังมีสมณศักดิ์เป็นพระเทพโมลี และท่านก็ได้สร้างพระกริ่งและพระชัยวัฒน์ไว้อยู่หลายรุ่น แต่ก็สร้างคราวละไม่มากนัก นอกจากนี้ท่านก็ยังทรงสร้างพระเนื้อผงดำไว้ โดยเป็นพระที่พระยาศุภกรบรรณสาร ทูลขอพระอนุญาตร่วมสร้างในพิธีลงตะกรุด ทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าฯ ประมาณปี พ.ศ.2458 มีสองพิมพ์คือ พิมพ์ฐานชั้นเดียวและฐานสองชั้น

ในวันนี้ผมก็ได้นำรูปพระพิจิตรผงดำ ของสมเด็จพระสังฆราช (แพ) วัดสุทัศน์มาให้ชมกันครับ

คอลัมน์ ชมรมพระเครื่อง
แทน ท่าพระจันทร์