พระเครื่อง
Home บทความ บทความพระพุทธศาสนา วิธีการไม่ใช่พิธีกรรม
ค้นหาข่าว/บทความ:
  
ค้นหาพระเครื่อง/วัตถุมงคล:


วิธีการไม่ใช่พิธีกรรม PDF พิมพ์ อีเมล

วิธีการไม่ใช่พิธีกรรม

ครั้งหนึ่งในงานเจริญพุทธมนต์ฉันเพลที่บ้านโยมท่านหนึ่ง เมื่อถึงเวลาถวายภัตตาหาร ญาติโยมก็จะกล่าวคำบูชาข้าวพระพุทธ แต่ขณะนั้นปรากฏว่า ในถาดข้าวพระพุทธไม่มีช้อน จึงมีการเรียกหาช้อนกันโหวกเหวก จนดูวุ่นวาย "ไม่มีช้อนท่านจะฉันยังไงล่ะ?" เสียงโยมท่านหนึ่งร้องขึ้น

ญาติโยมกังวลว่าพระพุทธจะไม่มีช้อนฉันข้าว แต่ไม่ห่วงพระสงฆ์ที่กำลังรอโยมประเคนภัตตาหารเลย

เหตุการณ์เล็กๆ นี้สะท้อนถึงความเข้าใจที่ไม่ถูกต้องของพุทธศาสนิกชนหลายคน ที่คิดว่า การถวายข้าวพระพุทธนั้นเพื่อให้พระองค์ลงมาฉัน ซึ่งความจริงแล้วเป้าหมายหาใช่อย่างนั้นไม่ วัตถุประสงค์ก็เพื่อเป็นการบูชาพระพุทธเจ้าด้วยอาหารที่น้อมนำมาสักการะนี้ ด้วยคำว่า

"อิมังสูปะพยัญชะนะสัมปันนังสาลีนังโภชะนัง อุทะกัง วะรัง พุทธัสสะ ปูเชมิ"

แปลว่า ข้าพเจ้าขอบูชาด้วยโภชนะข้าวสาลี พร้อมด้วยแกงกับและน้ำอันประเสริฐนี้แด่พระพุทธเจ้า

คำแปลก็ชัดเจนอยู่แล้วว่า "ขอบูชา" โดยมีความเป็นมาจากพระอานนท์ ที่เราทราบกันดีอยู่ว่าเป็นพระพุทธอุปัฏฐาก คือผู้ดูแล เอาใจใส่พระพุทธเจ้าทุกๆ อย่าง การขบฉันก็เป็นผู้จัดเตรียม พระพุทธเจ้าไปเทศน์ที่ไหนกลับมาก็จะต้องมาเล่าให้พระอานนท์ฟัง ซึ่งท่านก็เป็นผู้มีความจำเป็นเลิศ

เมื่อตอนสังคายนาครั้งที่ 1 จึงเป็นผู้ตอบด้านพระสูตร ถึงพระพุทธเจ้าจะเสด็จดับขันธปรินิพพานไปแล้ว แต่พระอานนท์ก็ยังปฏิบัติราวกับว่าพระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ คนอื่นตำหนิพฤติกรรมของท่าน

แต่พระมหากัสสปะเถระ ได้อธิบายให้ฟังว่า เป็นเพราะความกตัญญูระลึกรู้ถึงพุทธคุณอยู่เสมอของพระอานนท์ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นที่มาของการบูชาข้าวพระพุทธ ก็เพื่อระลึกความเมตตากรุณาของพระพุทธเจ้าที่มีต่อหมู่สัตว์ทั้งหลาย แม้จะปรินิพพานนานมาแล้ว ชาวพุทธก็ยังรำลึกถึงพระองค์อยู่เสมอ เป็นพุทธานุสสติ นอกจากนี้ยังมีหลายๆ เรื่องที่ความเข้าใจเราคลาดเคลื่อน เพราะไม่ได้ศึกษาและขาดการเอาใจใส่ที่เหมาะสม

พระพุทธศาสนานั้น จริงๆ แล้วมุ่งเน้นที่ "วิธีการ" คือ "ทำอย่างไร?" และก็จะสำเร็จได้ด้วยการลงมือทำเท่านั้น ไม่ใช่ "พิธีกรรม" ที่ความสำเร็จจะมาจากการอ้อนวอนหรือดลบันดาลให้เกิด ชาวพุทธควรที่จะเข้าใจในจุดนี้ให้ชัดเจน

มีรายงานข่าวว่า ชาวตะวันตกกำลังเรียนรู้และฝึกหัดปฏิบัติธรรมตามแนวพุทธ อย่างกว้างขวางทั้งยังมีการค้นคว้าวิจัยอย่างจริงจัง แม้แต่องค์กรธุรกิจหรือไอที เช่น บริษัท แอปเปิ้ล กูเกิ้ล ที่ได้แรงบันดาลใจจาก สตีฟ จ็อบส์ ผู้โด่งดัง ซึ่งได้ค้นพบว่า พุทธศาสนาให้คำตอบแก่ชีวิตเขาได้

ซึ่งแตกต่างจากชาวพุทธไทยมาก ที่พวกเรามัวแต่ปฏิบัติหรือทำอะไรที่เน้นพิธีกรรมจนมากเกินไป ถ้าขึ้นป้ายว่า "เชิญปฏิบัติธรรมนั่งสมาธิเจริญจิตตภาวนา" หาคนมาแทบจะไม่มี แต่ถ้าขึ้นป้ายว่า "เชิญร่วมงานพุทธาภิเษก เบิกเนตรพระประธาน หรืองานฝังลูกนิมิต" คนมากันแน่นวัดเลย

เราคิดว่า "ถ้าผ่านพิธีกรรมแล้วจะทำให้ชีวิตเจริญขึ้น" ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ได้เป็นอย่างนั้นเลย

พิธีกรรมเป็นเพียงบทนำซึ่งเราจะต้องทำความเข้าใจให้เห็นถึง แก่นของเนื้อหาให้ได้ ชีวิตจะดีนั้นต้องมีวิธีการที่ถูกต้องและลงมือทำอย่างต่อเนื่อง ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่าเราศึกษาเรียนรู้มากน้อยแค่ไหน

คอลัมน์ หน้าต่างศาสนา

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ