พระเครื่อง 
Home บทความ บทความพระเครื่อง นานาสาระพระเครื่อง เสาหินพระเจ้าอโศกมหาราช
ค้นหาข่าว/บทความ:
  
ค้นหาพระเครื่อง/วัตถุมงคล:


เสาหินพระเจ้าอโศกมหาราช PDF พิมพ์ อีเมล

เสาหินพระเจ้าอโศกมหาราช

ท่านผู้อ่านที่เคารพครับ ทราบกันไหมว่าก่อนที่จะมีพระพุทธรูปองค์แรกของโลก ซึ่งเป็นศิลปะแบบคันธารราษฎร์อันได้รับอิทธิพลกรีกผสมผสานกับความเชื่อท้องถิ่น พุทธศาสนาเองยังไม่นิยมเลื่อมใสในรูปเคารพ สิ่งที่เป็นสัญ ลักษณ์ก่อนที่จะสร้างพระพุทธรูป พระเครื่อง พระบูชา จะมีการจำหลักรูปดอกบัวตูม ดอกบัวบาน แทนการประสูติ พระศรีมหาโพธิ์ แทนการตรัสรู้ ธรรมจักร-กวางหมอบ แทน การปฐมเทศนา เจติยะ หรือเจดีย์แบบธาตุเจดีย์ แทนการปรินิพพาน นอกจากนี้ยังมีรอยพระพุทธบาท อันแสดงให้เห็นถึงปริมณฑลแห่งพุทธอาณาเขตตามตำนานพระเจ้าเลียบโลก

เสาหินพระเจ้าอโศกมหาราช

ในอินเดียอันเป็นที่อุบัติของพุทธจริตนั้น ราวพุทธศตวรรษที่ 4 คือ หลังพระพุทธเจ้าปรินิพพานไปแล้วประมาณกว่า 400 ปี ก็ยังไม่มีรูปพระพุทธองค์ กลับปรากฏองค์อัครศาสนูปถัมภกที่ยิ่งใหญ่พระองค์หนึ่งแห่งราชวงศ์เมาริยะ (แปลว่านกยูงเพราะต้นวงศ์เป็นนางในเลี้ยงนกยูง เราเรียก มยุรา) พระนามว่า พระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งในจารึกเรียกพระองค์ในนาม "เทวะนัมปิเยปิยะทัสสี" หรือ ราชาอันเป็นที่รักยิ่งแห่งทวยเทพ พระเจ้าอโศกนี่เองที่ทำให้พระพุทธศาสนาประดิษฐานอย่างมั่นคงในอินเดียและเผยแพร่ไปทั่วโลก อย่างในแถบบ้านเราที่เรียกว่าสุวรรณภูมิ ทรงส่งพระโสณเถระและพระอุตรเถระเข้ามาสร้างพระมหาธาตุเจดีย์แห่งแรก ซึ่งกาลต่อมารู้จักกันในชื่อ "พระปฐมเจดีย์"

เดิมที พราหมณ์มีบทบาทมากมายในสังคมอินเดีย แต่เมื่อพระเจ้าอโศกทรงทำศึกชนะแคว้นกลิงคราฐ เกิดความสังเวชพระทัยในการฆ่าฟัน จึงเปลี่ยนมานับถือพุทธ คุณูปการที่ยิ่งใหญ่ของพระองค์ปรากฏในจารึกเสาหินพระเจ้าอโศก หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ The Pillars of Ashoka ซึ่งเป็นเสาศิลาทรายจารึกหลักธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ และเรื่องราวต่างๆ ตลอดจนสถานที่สำคัญทางศาสนา ปักเรียงรายตั้งแต่ตอนเหนือของอินเดียลงมาจนถึงตอนใต้

ลักษณะของเสาหินพระเจ้าอโศก จะกลึงจากหินทรายขนาดใหญ่ ที่หัวเสาจะจำหลักเป็นรูปสัตว์ เช่น ราชสีห์ ม้า โค ส่วนใหญ่จะพบเป็นรูปราชสีห์สี่ตัวหันหน้าออกสี่ทิศ เป็นความหมายของการประกาศศักดาแห่งคำสอนของพระ พุทธองค์ให้เผยแพร่ขจรขจายไป ดุจสุรสีหนาทของพระยาสีหราชที่กึกก้องกัมปนาทไปทั่วทุกทิศานุทิศ และมีรูปธรรมจักรอันเป็นการขับเคลื่อนหรือเผยแผ่ศาสนาจำหลักอยู่

 ศิลาทรายที่ถูกนำมาสร้างเป็นฝีมือช่างหลวง ส่วนใหญ่นำมาจากเมืองจุณนา ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือของอินเดีย ซึ่งถือว่าเป็นศิลาทรายที่มีคุณภาพดีที่สุดในยุคนั้น น่าเสียดายที่เสาหินดังกล่าวเกือบทั้งหมดถูกทำลาย ภายหลังจากที่ราชวงศ์เมาริยะหมดอำนาจ และพวกมุสลิมเติร์กเข้ามามีอิทธิพลในอนุทวีปแทน

จากการขุดค้นทางโบราณคดี เราพบเสาหินพระเจ้าอโศกที่สมบูรณ์ที่สุดในนครเวสาลี ซึ่งเป็นเมืองแห่งมัลลกษัตริย์ อันเป็นดินแดนของพุทธศาสนาตั้งแต่สมัยพุทธกาล ส่วนเสาหินที่ขึ้นชื่อที่สุดได้แก่เสาหินที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ณ กรุงพาราณสี อันเป็นสถานที่แสดงปฐมเทศนาแก่ปัญจวัคคีย์ แม้จะแตกหักเสียหายแต่ก็ทำให้ทราบเรื่องราวของพุทธศาสนาอย่างเด่นชัด

เสาหินพระเจ้าอโศกนอกจากจะเป็นสัญลักษณ์แห่งพุทธจักรในยุคนั้นแล้ว ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการเผยแผ่พุทธศาสนาไปทั่วภูมิภาคของอินเดียอันกว้างใหญ่ ทำให้ผู้คนสามารถเข้าใจในหลักธรรมได้ด้วยตัวเอง เหตุนี้พุทธศาสนาจึงประกาศศักดาอย่างมั่นคงเรื่อยมาจนทุกวันนี้

คอลัมน์ พันธุ์แท้พระเครื่อง :โดย ราม วัชรประดิษฐ์

 
 

VirtueMart Login